Jouw koor, auteursrechten en Code-Music

Het auteursrecht is in Nederland in de Auteurswet geregeld.
Artikel 1. van de Auteurswet zegt:”Het auteursrecht is het uit­sluitend recht van de maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst, of van diens rechtverkrijgenden, om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen, behoudens de beperkingen, bij de wet gesteld."
De makers van muziekwerken hebben als enige het auteursrecht onder voorwaarde dat het werk oorspronkelijk moet zijn en niet al eerder is bedacht of gemaakt.  Heb je in je koor tekstdichters en componisten die een geheel nieuw lied hebben gemaakt dan hebben zij het auteursrecht en niet het koor. Het auteursrecht van liedtekst is gescheiden van dat van de gecomponeerde muziek.
Auteursrecht bestaat uit twee delen:
1. Persoonlijkheidsrecht
Dit zijn de rechten die altijd verbonden blijven aan de natuurlijke personen als makers van het werk. Deze rechten kunnen nooit in handen komen van een ander. De tekstschrijver heeft dat recht voor de tekst, de componist voor de muziek.
2. Exploitatierecht  
Het recht om het eigen werk openbaar te maken en het recht om het te verveelvuldigen (=kopiëren).  Deze rechten zijn verbonden aan de makers van de werken tenzij er met een andere rechtspersoon afspraken over zijn gemaakt en de rechten zijn overgedragen.

Rechten overdragen
Persoonlijkheidsrecht kan in principe niet worden overgedragen aan anderen, dat recht blijft verbonden met de originele makers van het werk. De exploitatierechten daarentegen kunnen wél worden overgedragen aan anderen. De auteurs kunnen daar afspraken over maken met andere partijen. Code-Music is zo’n partij. Met de exploitatierechten kan Code-Music de werken openbaar maken, laten verveelvuldigen en werken verkopen.
De rol van Stichting BUMA/STEMRA
BUMA/STEMRA is gevestigd in Hoofddorp en heeft de exploitatierechten van werken verworven. Makers van werken kunnen tegen jaarlijkse betaling lid zijn van Buma/Stemra en de titels van hun werken daar laten registreren. BUMA/STEMRA zorgt er vervolgens voor dat een deel van de verkoopopbrengst en de afdrachten vanwege uitvoeringen/concerten e.d. terug komen bij de originele auteurs. Radiostations moeten bijvoorbeeld opgeven welke platen ze gedraaid hebben zodat Buma/Stemra de rekening ervoor zou kunnen opmaken.
Op de website van Buma/Stemra kun je zoeken naar werken waarvoor het bureau de vergoedingen aan auteurs regelt.
De rol van Code-Music
Code-Music lijkt een heel klein beetje op Buma/Stemra. De werken waarvan Code-Music de exploitatierechten heeft verkregen zijn echter niet bedoeld voor de commercie. Op een enkele uitzondering na staan de auteurs hun exploitatierechten kosteloos af aan Code-Music.
Code-Music regelt de verveelvoudiging en de verkoop. CM kan de hoogte van de afdracht bepalen bij het uitvoeren van het werk. In de praktijk komt het er op neer dat vanwege het beleid van Code-Music om koorwerken voor een zo laag mogelijke prijs aan koren ter beschikking te stellen, er ook lage prijzen worden berekend bij de verkoop.
Kopen bij code-Music
Als je een partituur koopt bij Code-Music, dan heb je het recht voor persoonlijk gebruik. Wil je het werk vermenigvuldigen voor bijv. je koor en/of het gaan zingen, dan moet je daarvoor eenmalig een kleine vergoeding betalen aan Code-Music, de kopieerrechten. Daarbij koop je ook meteen het recht voor “nul Euro” om het werk uit te voeren met je koor.
== Heb je voor je koor de benodigde partituur plus kopieerrechten bij Code-Music gekocht én betaald, dan hoef je voor het uitvoeren van deze werken géén afdracht te doen aan Buma/Stemra.
Je hebt het uitvoeringsrecht immers al (voor “nul Euro”) gekocht van Code-Music. ==
Bewerkingen maken/arrangeren.
Je mag van bij Code-Music gekochte werken geen noot of woord wijzigen.
Het recht om dat te doen ligt namelijk bij de originele auteurs en ligt besloten in het persoonlijkheidsrecht. Je kunt wél bij die auteurs om toestemming vragen om wijzigingen aan te brengen. In de koorpraktijk gebeurt het vragen om toestemming helaas te weinig.
Uitvoeringsrechten
In de zin der wet heb je voor het mogen uitvoeren/zingen van koorwerken elke keer weer toestemming nodig van de exploitant – in dit geval Code-Music. Code-Music heeft bepaald dat in plaats van uitvoeringsrechten er eenmalig kopieerrechten verschuldigd zijn. De kopieerrechten bevatten toestemming om voor koorgebruik kopieën te maken en voor  “nul euro”  het werk uit te voeren. Voor het uitvoeren van werken die gekocht zijn bij Code-Music hoef je nooit te betalen aan Buma/Stemra.
Wat moet je in je (koor)administratie bijhouden
Van elk werk dat je bij Code-Music koopt mét kopieerrecht, krijg je een factuur van Code-Music. Dat is het bewijs dat je koor legitiem de werken kan en mag uitvoeren en kopietjes kan maken voor de koorleden. Het apart maken van een koorpartij als er geen koorpartij is, valt onder het kopieerrecht. Bewaar de factuur dus zorgvuldig. Je kunt het later nodig hebben.
Van koorwerken die bij Code-Music zijn gekocht hoef je naderhand niets af te dragen aan Buma/Stemra. De exploitatierechten liggen bij Code-Music en niet bij Buma/Stemra. Je factuur is het bewijs dat je rechtmatig handelt.
Mag ik met alleen de partituur in mijn bezit het werk uitvoeren met mijn koor?
Nee, dat mag niet.    Je koopt de partituur voor persoonlijk gebruik.
Met alléén de gekochte partituur -en dus zonder kopieerrechten- mag je het werk niet met je koor uitvoeren, tenzij anders met Code-Music is overeengekomen. Wil je het werk uitvoeren met je koor dan moet je bij Code-Music eenmalig de kopieerrechten aanschaffen waarmee je tevens het uitvoeringsrecht voor je koor op bijzonder goedkope wijze in huis hebt.
Mag ik bij het opheffen van het koor, het Code-Music repertoire aan een ander koor geven?
In principe mag dat. Er is tenslotte al voor betaald. Het is in dat geval wel netjes als je daar Code-Music van op de hoogte brengt.
Wat doet Code-Music met nieuwe liederen die het verwerft?
De muziekgroep van Code-Music bestaat uit amateurs en professionals die kostenloos een bijdrage leveren.
De bedoelde werken worden beoordeeld en samen met de oorspronkelijke auteurs, worden eventuele correcties of verbeteringen aangebracht. Vervolgens wordt het werk ingevoerd in een muzieknotatie-programma, het wordt voorzien van akkoordsymbolen en in huisstijl opgemaakt. Indien mogelijk, worden aparte koorpartijen gemaakt. Dan is het werk klaar voor publicatie. Er wordt geprobeerd om opnames te maken bij zangdagen of van het Nationaal JongerenKoor die ter illustratie dienen. Tenslotte wordt dat alles op de website geplaatst waarna het werk in de verkoop komt en het aan te schaffen is.
Met de inkomsten uit verkoop en de ledenbijdragen betaalt Code-Music de website, de licentiekosten van de notatiesoftware, ondersteunt Code-Music diverse festivals, ondersteunt Code-Music het Nationaal Jongerenkoor, organiseert Code-Music zangdagen, soms cursussen en zal Code-Music de koren, (amateur)tekstschrijvers en (amateur)componisten met raad en daad te steunen.

Info:  auteursrecht.nl / NMUV – Nederlands Muziekuitgeversvereniging.